Τηλεφωνήστε μας

2321068363 - 2321068301

Σταβλισμός Βοοειδών

Σταβλισμός βοοειδών

ΣΤ. Σταβλισμός μοσχίδων μελλοντικων γεννητότων

Οι μοσχίδες μελλοντικοί γεννήτορες («ζώα αντικατάστασης»), ηλικίας 7-22 μηνών και σωματικού βάρους 200-550 kg, σταβλίζονται ομαδικά με το σύστημα του ελεύθερου σταβλισμού, σε μία από τις δύο παραλλαγές του, α) με ενιαίο χώρο ανάπαυσης και β) με ατομικές θέσεις. Αμφότερα είναι εξίσου αποτελεσματικά εφόσον τηρούνται ο σωστός σχεδιασμός και η σωστή καθημερινή διαχείριση.

1) Ελεύθερος σταβλισμός μοσχίδων μελλοντικών γεννητόρων με ενιαίο χώρο ανάπαυσης.

Ο χώρος σταβλισμού των μοσχίδων χωρίζεται σε 2 ζώνες: το διάδρομο σίτισης και το χώρο ανάπαυσης, ενώ υπάρχει εξωτερικά και ο διάδρομος τροφοδοσίας. Τα βασικά σημεία που καθορίζουν τις διαστάσεις του κτιρίου είναι: α) το πλάτος ανά μοσχίδα στην τροφοδόχο, β) το πλάτος του διαδρόμου σίτισης και γ) η επιφάνεια ανάπαυσης μοσχίδα.

Σταβλισμός μοσχίδων μελλοντικών γεννητόρων με το σύστημα του ελεύθερου σταβλισμού με ενιαίο χώρο ανάπαυσης. Μεγάλες ομάδες (25-30 ζώα), χώρος άσκησης μεταξύ χώρου ανάπαυσης και διαδρόμου σίτισης.

α) Το απαραίτητο μέσο πλάτος ανά μοσχίδα στην τροφοδόχο είναι 60-65 cm, ανεξάρτητα από τη χρήση θέσεων παγίδευσης στην τροφοδόχο ή όχι και ανάλογα με το σωματικό μέγεθος των ζώων. Όπως και οι αγελάδες, έτσι και οι μοσχίδες θέλουν να λαμβάνουν την τροφή τους ταυτόχρονα (ομαδικά). Με τον τρόπο αυτό μειώνονται οι διαμάχες και ο ανταγωνισμός. Ειδικά στην περίπτωση που δεν ακολουθείται σύστημα διατροφής κατά βούληση (μέγιστη κατανάλωση ξηρής ουσίας, μέτριο ενεργειακό περιεχόμενο) αλλά αντίθετα, διατροφή ακριβείας (περιορισμένη κατανάλωση ξηρής ουσίας, υψηλό ενεργειακό περιεχόμενο), η ύπαρξη θέσης στην τροφοδόχο για κάθε μοσχίδα της ομάδας είναι απαραίτητη προϋπόθεση επιτυχίας.

β) Το πλάτος του διαδρόμου σίτισης πρέπει να είναι τουλάχιστον 3,0-3,5 m, ανάλογα και με το σωματικό μέγεθος των ζώων κάθε ομάδας ώστε να είναι δυνατή η σίτιση μιας μοσχίδας και ταυτόχρονα, να μπορούν να κινηθούν άνετα από πίσω της δύο άλλες μοσχίδες, προς διαφορετικές κατευθύνσεις, κατά βούληση. Συχνά όμως, προβλέπεται πλάτος 4,5-5,0 m ώστε να μπορεί το κτίριο να χρησιμοποιηθεί εναλλακτικά ή μελλοντικά για το σταβλισμό αγελάδων σε γαλακτοπαραγωγή ή σε ξηρή περίοδο. Οι υδροδόχοι πρέπει να τοποθετούνται κατά μήκος του διαδρόμου σίτισης, απέναντι από την τροφοδόχο και με πρόσβαση μόνο από αυτόν, έτσι ώστε να αποφεύγεται η περιττή συγκέντρωση υγρασίας στο χώρο ανάπαυσης. Πρέπει να είναι πάντοτε τουλάχιστον 2 ανά ομάδα και κατανεμημένες ομοιόμορφα σε όλο το μήκος του κτιρίου για την αποφυγή εκδήλωσης κυριαρχικής συμπεριφοράς από τα ανώτερα ιεραρχικά ζώα. Το δάπεδο του διαδρόμου σίτισης πρέπει να είναι κατασκευασμένο από σκυρόδεμα, είτε ενιαίο είτε σχαρωτό, να είναι αντιολισθητικό και σχετικά μαλακό (η κάλυψη από ειδικούς ελαστικούς τάπητες είναι επιθυμητή) και να καθαρίζεται τακτικά, τουλάχιστον 1-2 φορές ημερησίως.

γ) Η επιφάνεια ανάπαυσης ανά μοσχίδα πρέπει να είναι 4-6 m2 ανά ζώο ανάλογα με το σωματικό μέγεθος των ζώων κάθε ομάδας και το επίπεδο διαχείρισης (αποτελεσματικότητα συστήματος αερισμού, χρήση επαρκούς στρωμνής). Η βάση του χώρου ανάπαυσης μπορεί να είναι συμπιεσμένο χώμα, στρώμα χοντρού χαλικιού ή σκυρόδεμα. Σε ότι αφορά τη φύση της επιφάνειας του χώρου ανάπαυσης, υπάρχουν οι ίδιες δύο βασικές επιλογές, η κλασική, με τη χρήση στρωμνής (αχύρου ή άμμου) και η νεώτερη, με τη χρήση κομποστοποιημένου υποστρώματος. Λόγω της αναλογικά μικρότερης παραγωγής αποβλήτων από τις μοσχίδες, οι διαχειριστικές απαιτήσεις δεν είναι τόσο έντονες σε σχέση με τις αγελάδες αλλά ποτέ δεν πρέπει να παραβλέπονται.

Για τις αναπτυσσόμενες μοσχίδες, ο απαιτούμενος όγκος κτιρίου είναι τουλάχιστον 25 m3. Συνεπώς, με μέση συνολική διαθέσιμη επιφάνεια 6-7 m2, μέσο ύψος κτιρίου 4 m θεωρείται το ελάχιστο απαιτούμενο. Συνήθως, το ύψος των κτιρίων είναι όμοιο με εκείνο του κτιρίου των αγελάδων που σταβλίζονται με το ίδιο σύστημα (ενιαίος χώρος ανάπαυσης). Προτιμάται η σχετικά μεγάλη κλίση στέγης (30-35%) για τον επιτυχή φυσικό αερισμό των βουστασίων.

Η ύπαρξη προαύλιου χώρου για την άσκηση των μοσχίδων είναι απαραίτητη για τους λόγους που εξηγήθηκαν ήδη. Απαιτούνται για το σκοπό αυτό 10-15 m2 ανά μοσχίδα. Το προαύλιο μπορεί να έχει δάπεδο από σκυρόδεμα ή να είναι χωμάτινο (καλύτερα) και πρέπει να διατηρείται πάντοτε καθαρό και σχετικά στεγνό (δυνατότητα αποστράγγισης).

Όπως αναφέρθηκε και για την περίπτωση των αγελάδων, σε κάποιες χώρες οι κλιματικές συνθήκες (ξηρό κλίμα και χαμηλές βροχοπτώσεις) επιτρέπουν τη χρήση συστήματος σταβλισμού σε απλά υπόστεγα με εκτεταμένα προαύλια (25-100 m2 ανά μοσχίδα). Η διαχείρισή τους είναι παρόμοια με εκείνη που εφαρμόζεται για τις αγελάδες.

Σταβλισμός μοσχίδων μελλοντικών γεννητόρων με το σύστημα του ελεύθερου σταβλισμού με ενιαίο χώρο ανάπαυσης κάτω από απλά στέγαστρα, σε εκτεταμένα προαύλια.

Σταβλισμός μοσχίδων μελλοντικών γεννητόρων με το σύστημα του ελεύθερου σταβλισμού με ενιαίο χώρο ανάπαυσης κάτω από απλά στέγαστρα, σε εκτεταμένα προαύλια. Εξειδικευμένη εκτροφή μοσχίδων μελλοντικών γεννητόρων.

2) Ελεύθερος σταβλισμός μοσχίδων μελλοντικών γεννητόρων με ατομικές θέσεις ανάπαυσης.

Ο χώρος σταβλισμού των μοσχίδων χωρίζεται σε 3 ή 4 ζώνες, ανάλογα με τη διαμόρφωσή του και με τον αριθμό των σειρών των ατομικών θέσεων ανάπαυσης. Υπάρχει πάντοτε ο διάδρομος σίτισης και είτε διπλή σειρά ατομικών θέσεων ανάπαυσης και διάδρομος κυκλοφορίας (3 ζώνες), είτε δύο μονές σειρές ατομικών θέσεων ανάπαυσης που χωρίζονται από διάδρομο κυκλοφορίας (4 ζώνες), είτε διπλή και μονή σειρά (συνολικά 3 σειρές) ατομικών θέσεων ανάπαυσης που χωρίζονται από διάδρομο κυκλοφορίας (4 ζώνες). Ο διάδρομος σίτισης και ο διάδρομος κυκλοφορίας ενώνονται με εγκάρσιους διαδρόμους και εξωτερικά υπάρχει και ο διάδρομος τροφοδοσίας (παράθεση τροφής).

Σταβλισμός μοσχίδων μελλοντικών γεννητόρων με το σύστημα του ελεύθερου σταβλισμού με ατομικές θέσεις ανάπαυσης. Οι προδιαγραφές του κτιρίου είναι τέτοιες ώστε να επιτρέπουν την μετατροπή του σε στάβλο αρμεγόμενων αγελάδων. Το πλάτος του διαδρόμου σίτισης (4,5-5,0 m) επιτρέπει την ικανοποιητική άσκηση των ζώων.

Όπως ισχύει και για τις αγελάδες, τα βασικά σημεία που καθορίζουν τις διαστάσεις του κτιρίου είναι: α) το πλάτος ανά αγελάδα στην τροφοδόχο, β) το πλάτος του διαδρόμου σίτισης, γ) το πλάτος του διαδρόμου κυκλοφορίας. δ) το πλάτος και ο αριθμός των εγκάρσιων διαδρόμων και ε) το πλάτος και το μήκος των ατομικών θέσεων ανάπαυσης.

α) Το μέσο πλάτος ανά μοσχίδα στην τροφοδόχο πρέπει να είναι 60-65 cm και ισχύουν όσα έχουν ήδη αναφερθεί στο σύστημα ελεύθερου σταβλισμού με ενιαίο χώρο ανάπαυσης σε ότι αφορά τις συνθήκες ανταγωνισμού και το σύστημα διατροφής.

β) Το πλάτος του διαδρόμου σίτισης πρέπει να είναι και πάλι τουλάχιστον 3,0-3,5 m, ανάλογα και με το σωματικό μέγεθος των ζώων κάθε ομάδας ώστε να είναι δυνατή η απρόσκοπτη σίτιση και κυκλοφορία των ζώων. Συχνά προβλέπεται πλάτος 4,5-5,0 m ώστε να μπορεί το κτίριο να χρησιμοποιηθεί εναλλακτικά ή μελλοντικά για το σταβλισμό αγελάδων σε γαλακτοπαραγωγή ή σε ξηρή περίοδο. Ομοίως, το δάπεδο του διαδρόμου σίτισης πρέπει να είναι κατασκευασμένο από σκυρόδεμα, είτε ενιαίο είτε σχαρωτό, να είναι αντιολισθητικό και σχετικά μαλακό (η κάλυψη από ειδικούς ελαστικούς τάπητες είναι επιθυμητή) και να καθαρίζεται τακτικά, τουλάχιστον 1-2 φορές ημερησίως.

γ) Το πλάτος του διαδρόμου κυκλοφορίας πρέπει να είναι τουλάχιστον 2,5 m, για την ελεύθερη κίνηση των μοσχίδων κατά μήκος του κτιρίου και την άνετη είσοδο και έξοδο τους στις ατομικές θέσεις ανάπαυσης. Μπορεί όμως να προβλεφθεί πλάτος 3,0 m για ενδεχόμενη μελλοντική μετατροπή. Για το δάπεδο του διαδρόμου κυκλοφορίας ισχύουν όσα αναφέρθηκαν για το δάπεδο του διαδρόμου σίτισης.

δ) Το πλάτος των εγκάρσιων διάδρομων, πρέπει να είναι τουλάχιστον 2,5-3,0 m, καθώς και πάλι εδώ συστήνεται η τοποθέτηση των υδροδόχων. Σε ότι αφορά τον αριθμό των εγκάρσιων διαδρόμων, πρέπει να υπάρχει ένας κάθε 20,0-25,0 m μήκους κτιρίου και να αποφεύγονται τα «τυφλά σημεία» (αδιέξοδα) που προκαλούν αίσθηση παγίδευσης και σοβαρή καταπόνηση στα κατώτερα ιεραρχικά ζώα. Το δάπεδο των εγκάρσιων διαδρόμων κατασκευάζεται με σκυρόδεμα και είναι συνήθως ενιαίο (θα μπορούσε να είναι και σχαρωτό), με μέτρια διπλή κλίση προς τους διαδρόμους σίτισης και κυκλοφορίας και πάντοτε, ιδιαίτερα αντιολισθητικό.

ε) Το πλάτος και το μήκος των ατομικών θέσεων ανάπαυσης είναι πρωταρχικής σημασίας για την άνεση των μοσχίδων και την αποφυγή καταπονήσεων και τραυματισμών. Η μη τήρηση αυτών των προδιαγραφών είναι η αιτία της αποτυχίας του συστήματος. Στην εικόνα 23 παρουσιάζονται αναλυτικά όλα τα χαρακτηριστικά των ατομικών θέσεων ανάπαυσης, ανάλογα με το σωματικό βάρος των μοσχίδων αυτής της ηλικιακής ομάδας. Και πάλι, σε ότι αφορά το μήκος των ζωνών ανάπαυσης, συστήνεται η πρόβλεψη διαστάσεων κατάλληλων για ενήλικες αγελάδες για μελλοντική αλλαγή χρήσης. Το πλάτος και το μήκος προσαρμόζονται στη συνέχεια για τα νεαρότερα και μικρότερα σε μέγεθος ζώα.

Η επιφάνεια των ατομικών θέσεων ανάπαυσης πρέπει να είναι αντιολισθητική και να παρέχει αίσθηση ασφάλειας στα ζώα. Για τη φύση της επιφάνειας των ατομικών θέσεων ανάπαυσης για τις μοσχίδες ισχύουν επίσης όσα αναφέρθηκαν για τις αγελάδες.

Όπως προαναφέρθηκε, για τις αναπτυσσόμενες μοσχίδες, ο απαιτούμενος όγκος κτιρίου είναι τουλάχιστον 25 m3. Συνεπώς, καθώς και πάλι η επιφάνεια είναι κατά 20-25% μικρότερη όταν χρησιμοποιούνται ατομικές θέσεις ανάπαυσης αντί για ενιαίο χώρος, μέσο ύψος κτιρίου 5 m θεωρείται το ελάχιστο απαιτούμενο. Συνήθως, το ύψος των κτιρίων είναι όμοιο με εκείνο του κτιρίου των αγελάδων που σταβλίζονται με το ίδιο σύστημα (ατομικές θέσεις ανάπαυσης). Προτιμάται και πάλι η σχετικά μεγάλη κλίση στέγης (30-35%) για τον επιτυχή φυσικό αερισμό των βουστασίων.

Η ύπαρξη προαύλιου χώρου για την άσκηση των μοσχίδων θεωρείται απαραίτητη από πλευράς ευζωίας για τα ζώα που σταβλίζονται με το σύστημα του ελεύθερου σταβλισμού με ατομικές θέσεις ανάπαυσης. Απαιτούνται για το σκοπό αυτό 10-15 m2 ανά μοσχίδα και τα ζώα πρέπει να έχουν πρόσβαση σ’ αυτό μεγάλο χρονικό διάστημα κάθε ημέρα. Το προαύλιο μπορεί να έχει δάπεδο από σκυρόδεμα ή να είναι χωμάτινο (καλύτερα) και πρέπει να διατηρείται πάντοτε καθαρό και σχετικά στεγνό (δυνατότητα αποστράγγισης).

Πηγές φωτογραφιών:
Οι πηγές των φωτογραφιών είναι από τα περιοδικά: α) Hoard’s Dairyman και β) Production Laitiere Moderne (PLM) και από το βιβλίο PENN STATE HOUSING PLANS FOR MILKING AND SPECIAL-NEED COWS (NRAES-200).